ශිෂ්ටාචාරයේ මිරිඟුව සහ වනචාරීත්වයේ පුනරාගමනය
මානව වර්ගයා වසර දහස් ගණනක ඓතිහාසික ප්රයාණයක නිරත ව සිටිය ද, ප්රාථමික වනචාරීත්වයේ රුදුරු නෂ්ටාවශේෂයන්ගෙන් මුළුමනින් ම මිදීමට නූතන මානවයා සමත් වී නොමැති බව වර්තමාන ගෝලීය සමාජ – දේශපාලනික ප්රවණතා දෙස බලන කල පෙනී යයි. විද්යාත්මක සහ තාක්ෂණික ප්රගමනය විසින් මිනිසා “හෝමෝ සේපියන්” (Homo Sapiens) හෙවත් බුද්ධිමත් මානවයා ලෙස අභිෂේක කරනු ලැබුව ද, යුද්ධය, හිංසනය සහ අධි-පරිභෝජනවාදය හමුවේ ඔහුගේ ශිෂ්ටසම්පන්න බව නිරන්තරයෙන් අභියෝගයට ලක් වෙමින් පවතී. මිනිසා භෞතික ලෝකය මෙල්ල කිරීමේ ජයග්රහණය හමුවේ, සිය අභ්යන්තර චිත්තවේගීය ශික්ෂණය පරාජය කර ගනිමින් සිටීම ශිෂ්ටාචාරයේ පවතින ප්රධානතම ඛේදවාචකයයි.
මෙම අර්බුදය හුදෙක් දේශපාලනික හෝ ආර්ථික ගැටලුවක් නොව, මානව විඥානයේ පවතින ගැඹුරු දාර්ශනික අර්බුදයක්. අප ගොඩනගා ඇති බාහිර ලෝකය කෙතරම් “නූතන” සහ සංකීර්ණ වුව ද, සාමූහික මානව විඥානය තවමත් ප්රාථමික ගෝත්රිකවාදයෙන්, ආත්මාර්ථකාමීත්වයෙන් සහ විනාශකාරී සහජාශයන්ගෙන් මිදී නොමැති බව මැනවින් පැහැදිලි වේ. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, තාක්ෂණයෙන් සන්නද්ධ වූ “නවීන මිනිසා” සිය ප්රාථමික සත්ව ආශාවන් තෘප්තිමත් කරගැනීම උදෙසා එම දියුණු මෙවලම් භාවිත කරන අයුරු වර්තමාන ලෝක යුද පිටි දෙස බලන කල පෙනී යයි.
ජෛව-සමාජීය පරිණාමයේ ද්විත්ව මානය ඩාවින් සහ එංගල්ස්ගේ ප්රවේශය
මානව පරිණාමය පිළිබඳ විද්යාත්මක අධ්යයනයේ දී ප්රවේශයන් දෙකක් ඔස්සේ කරුණු විශ්ලේෂණය කළ හැකි ය. පළමුවැන්න චාල්ස් ඩාවින්ගේ ජීව විද්යාත්මක ප්රවේශයයි. ඩාවින් පෙන්වා දුන් පරිදි, මානවයා යනු සොබාදහමේ සසම්භාවී විකාසනයක ප්රතිඵලයක් ලෙස ජීව විද්යාත්මක ව උසස් වූ, ස්වාභාවික වරණයට (Natural Selection) යටත් වූ සත්ව විශේෂයකි. ඩාවින්ගේ “පැවැත්ම උදෙසා සටන් කිරීම” (Survival of the Fittest) යන සංකල්පය තවමත් මානවයාගේ උපවිඥානය තුළ රුදුරු ලෙස ක්රියාත්මක වේ. මිනිසා සතු විනාශකාරී බලය සහ බලය අත්පත් කරගැනීමේ ආශාව මෙම ජෛව විද්යාත්මක උරුමයේ ම දිගුවක් ලෙස සැලකිය හැකි ය.
කෙසේ වෙතත්, මානවයා සැබෑ ලෙස ම සත්ව ලෝකයෙන් විතැන් වන්නේ ෆෙඩ්රික් එංගල්ස් පෙන්වා දුන් පරිදි “ශ්රමය” සහ “සමාජීය සබඳතා” ඔස්සේ ය. එංගල්ස්ගේ “වඳුරා මිනිසා බවට පත්වීමේ දී ශ්රමය ඉටු කළ මෙහෙය” නම් ප්රවාදයට අනුව, මිනිසා භෞතික ව පමණක් නොව ආධ්යාත්මික ව දියුණු වූයේ නිෂ්පාදන ක්රියාවලියට දායක වීමෙනි. ශ්රමය විසින් මිනිසාගේ දෑත් පිරිපහදු කළා සේ ම, ඔහුගේ මොළයේ ව්යුහය සහ විඥානය ද පිරිපහදු කරන ලදී. ශ්රමය මගින් මිනිසා පරිසරය වෙනස් කිරීමට දරන උත්සාහය තුළ ඔහු තමා ම වෙනස් කර ගත්තේ ය. මෙහි දී මනුෂ්යත්වය යනු ජෛව විද්යාත්මක උරුමයකට වඩා සමාජීය පරිණාමයේ සහ සාමූහික ශ්රමයේ ප්රගතිශීලී ප්රතිඵලයක් බව මනාව පැහැදිලි වේ. එහෙත් වර්තමානයේ මෙම ශ්රමයේ අර්ථය ධනවාදී නිෂ්පාදන පද්ධතිය තුළ විකෘති වී ඇති බැවින් මිනිසා නැවතත් “පරිභෝජනවාදී සත්වයෙකු” දක්වා පසුබැස ඇත.
භාෂාවේ හා විඥානයේ පිබිදීම සහ පරිකල්පනීය විප්ලවය
මානව පරිණාමයේ සුවිශේෂී ම හැරවුම් ලක්ෂය වූයේ වාචික භාෂාවේ බිහිවීමයි. සත්ව සන්නිවේදනය පංච ඉන්ද්රියයන්ට ගෝචර වන ක්ෂණික අවශ්යතා (ආහාර, ලිංගිකත්වය, බිය) මත පදනම් වූ සංඥාවලට සීමා වන විට, මානව භාෂාව ඒ සියල්ල අතික්රමණය කළේ ය. භාෂාව හුදු සන්නිවේදන මෙවලමක සීමාවන් ඉක්මවා ගොස්, මිනිසාට ඇසට නොපෙනෙන, කනට නොඇසෙන පරිකල්පනීය ලෝකයක සැරිසැරීමට ඉඩ ප්රස්ථාව සලසා දුන්නේ ය.
මහාචාර්ය ටියුඩර් වීරසිංහ
භාෂාවේ ද්විතීක සංඥා පද්ධතිය ඔස්සේ අතීතය පිළිබඳ ස්මරණයත්, අනාගතය පිළිබඳ පූර්ව නිගමනයත් සාධ්ය විය. මෙය හුදු තොරතුරු හුවමාරුවක් නොව, මානව විඥානය අවදි කළ මහා ප්රාතිහාර්යයයි. භාෂාව තුළින් මිනිසා සිය හැඟීම්, සාරධර්ම, විශ්වාස පද්ධති සහ සංස්කෘතික සබඳතා ගොඩනැගූ අතර, එය ඔහුව සොබාදහමේ සෘජු පාලනයෙන් නිදහස් කොට සංස්කෘතික නිදහසක් කරා මෙහෙයවීය. භාෂාව නොමැති වූයේ නම් මිනිසා තවමත් ජීවත් වන්නේ වර්තමාන මොහොතේ ක්ෂණික අවශ්යතා මත පමණක් පදනම් වූ සත්වයකු රාමුවක ය. එහෙත් වර්තමානයේ භාෂාව යනු හුදු ව්යාපාරික හෝ දේශපාලන සන්නිවේදන මෙවලමක් පමණක් බවට පත්වීමෙන්, එහි වූ පරිකල්පනීය ශක්තිය සහ ගැඹුරු අරුත් ගොඩ නැගීමේ හැකියාව වියැකී යමින් පවතී.
සාහිත්යය මනුෂ්යත්වය පෝෂණය කළ ස්වර්ණමය යුගය සහ ආත්මීය ප්රකාශනය
මිනිසා ජෛව විද්යාත්මක සත්වයෙකුගෙන් ශිෂ්ටසම්පන්න මනුෂ්යයෙකු දක්වා විපර්යාස වීමේ ක්රියාවලියේ දී සාහිත්යය සහ කලාව ඉටු කළ මෙහෙය අනුපමේය වේ. විශේෂයෙන්ම 18 සහ 19 වන සියවස්වල දී ලොව පුරා විකාසනය වූ සම්භාව්ය සාහිත්ය යුගය, මානව විඥානයේ ස්වර්ණමය යුගය ලෙස හැඳින්විය හැකි ය. මෙම අවධියේ දී සාහිත්යය හුදු වින්දනයෙන් ඔබ්බට ගොස්, මානව වර්ගයාගේ ආත්මීය පිරිපහදුව සඳහා වූ ප්රබලතම මෙවලම බවට පත් විය.
සංවේදිතාව සහ සහකම්පනය (Empathy): විලියම් ශේක්ස්පියර්ගේ නාට්යවල සිට ලියෝ ටෝල්ස්ටෝයිගේ මහා ප්රබන්ධයන් දක්වා වූ නිර්මාණ මගින් මානවයා ස්වකීය ආත්මය ගවේෂණය කිරීමට හුරු විය. සාහිත්යය විසින් මිනිසාට තමාගේ ම වේදනාව පමණක් නොව, ‘අනෙකාගේ’ වේදනාව සහ අරගලය ද තේරුම් ගැනීමට අවශ්ය සංවේදිතාව ලබා දුන්නේ ය. මෙය ශිෂ්ටාචාරයක පැවැත්මට අත්යවශ්ය වූ සදාචාරාත්මක පදනමයි.
භාව විශෝධනය (Catharsis): ඇරිස්ටෝටල් පෙන්වා දුන් පරිදි, උසස් සාහිත්යය මගින් පාඨකයාගේ හෝ ප්රේක්ෂකයාගේ චිත්තවේගයන් පිරිසිදු කිරීම හෙවත් “භාව විශෝධනය” සිදු වේ. මනුෂ්යත්වයේ පවතින රාග, ද්වේෂ, මෝහ ආදී කෙලෙස් සහ පරස්පරතාවන් අකුරු මගින් ප්රතිනිර්මාණය කිරීම තුළින් මිනිසා ස්වයං විවේචනයකට සහ ආධ්යාත්මික හික්මවීමකට ලක් විය.
ජාතික රාජ්යයන්ගේ මතු වීමත් සමග, භාෂාව කේන්ද්ර කරගත් සාහිත්යමය අනන්යතාවන් මානවයාට සිය සංස්කෘතික මුල් සපයා දුන්නේ ය. මිනිසා සිය ඉතිහාසය, සම්ප්රදාය සහ සදාචාරාත්මක වගකීම හඳුනාගත්තේ මෙම සාහිත්යමය කැඩපත මගින් ය.
ධනවාදය, ජනමාධ්ය සහ සාහිත්යයේ සංහතිකරණය (Massification)
කාර්මික විප්ලවයත් සමග ලෝක ආර්ථික පද්ධතිය ධනවාදී ව්යුහයකට පරිවර්තනය වීම, සාහිත්යයේ සහ කලාවේ මරණ පනත ලියැවීමේ ආරම්භය විය. ධනවාදය විසින් මනුෂ්යත්වය පිරිපහදු කළ “කලාව”, හුදු ලාභය උපයන “සංස්කෘතික කර්මාන්තයක්” (Culture Industry) බවට පත් කරන ලදී.
කලා කෘතිය වෙළෙඳ භාණ්ඩයක් වීම: ජර්මානු දාර්ශනිකයන් වන තියඩෝර් ඇඩෝර්නෝ සහ මැක්ස් හෝක්හයිමර් පෙන්වා දුන් පරිදි, නූතන යුගයේ කලාව එහි “ආලෝකය” (Aura) අහිමි කරගෙන ඇත. සාහිත්යය යනු දැන් පාඨකයා ප්රඥාව කරා මෙහෙයවන ආලෝකයක් නොව, ඔහු පවතින ක්රමය තුළ රඳවා තබා ගන්නා වෙළෙඳ භාණ්ඩයකි.
ජනමාධ්ය සහ විචාරශීලී බුද්ධිය මොට වීම: මුද්රණ කලාවේ සිට රූපවාහිනිය සහ අන්තර්ජාලය දක්වා වූ මාධ්ය ව්යාප්තිය මගින් සිදු වූයේ මානව විඥානයේ “සංහතිකරණය” (Massification) කිරීමයි. ගැඹුරු කියවීම සහ සිතීම වෙනුවට මතුපිටින් පෙනෙන රූපරාමු සහ පුවත් මත යැපෙන පරම්පරාවක් බිහි විය. මෙහි දී මිනිසාට තොරතුරු ලැබුණ ද, එම තොරතුරු ප්රඥාව බවට හරවා ගැනීමට අවශ්ය විචාරාත්මක බුද්ධිය ජනමාධ්ය විසින් ක්රමයෙන් අඩපණ කරන ලදී. මිනිසා දැන් ස්වාධීන සිතන්නෙකු නොව, වෙළෙඳ දැන්වීම් සහ ප්රචාරක යන්ත්රණ මගින් මෙහෙයවන පාරිභෝගිකයෙකු පමණි.
“හෝමෝ ටෙක්නිකස්” (Homo Technicus) සහ විඥානයේ තාක්ෂණික විතැන් වීම
21 වන සියවස උදා වන්නේ මිනිසා සිය පරිණාමීය ගමන් මගෙහි බරපතළ ම අර්බුදයට මුහුණ දෙමිනි. ඒ හෝමෝ සේපියන් (Homo Sapiens) හෙවත් බුද්ධිමත් මානවයා සිට “හෝමෝ ටෙක්නිකස්” (Homo Technicus) හෙවත් තාක්ෂණික මානවයා දක්වා සිදුවන සංක්රමණයයි.
තත්ත්යාසන්න යථාර්ථය සහ හුදෙකලාව: නූතන තාක්ෂණය මිනිසා සහ ස්වභාවධර්මය අතර වූ සජීවී බැඳීම කඩා බිඳ දමා ඇත. මිනිසා දැන් ජීවත් වන්නේ තත්ත්යාසන්න යථාර්ථයක (Virtual Reality) හෙවත් ඩිජිටල් තිරයකට කොටු වූ ව්යාජ ලෝකයක ය. එහි දී ඔහුට සැබෑ සමාජ සබඳතාවක් හෝ මානුෂීය ස්පර්ශයක් නොමැත. මෙම තත්ත්වය තුළ මානව විඥානය හුදෙකලා වන අතර, එම හුදෙකලාව වසා ගැනීම සඳහා ඔහු තව තවත් තාක්ෂණය තුළ සිරවේ.
ඇල්ගොරිතම සහ තීරණ ගැනීමේ අයිතිය: කෘත්රිම බුද්ධිය (AI) සහ දත්ත පද්ධති මගින් මානව විඥානය ප්රතිස්ථාපනය වෙමින් පවතී. මිනිසා සිය පෞද්ගලික රුචිකත්වයන්, තීරණ සහ සදාචාරාත්මක විනිශ්චයන් පවා ඇල්ගොරිතමයන්ට පවරා දී ඇත. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස මානවයා සතුව තිබූ “නිදහස් කැමැත්ත” (Free Will) අහෝසි වී ඔහු යන්ත්ර පද්ධතියක එක් කුඩා දත්තයක් (Data Point) බවට පත් වී ඇත.
මෙම තාක්ෂණික විතැන් වීම නිසා මිනිසා තුළ පැවති සහකම්පනය, ඉවසීම සහ ආධ්යාත්මික ගැඹුර වියැකී ගොස් ඇත. ඒ වෙනුවට ක්ෂණික තෘප්තිය සහ යාන්ත්රික ක්රියාකාරීත්වය රජයන යුගයක් බිහි වී තිබේ.
ගෝත්රිකවාදයේ පුනරාගමනය: තාක්ෂණය මගින් ලෝකය “ගෝලීය ගම්මානයක්” කළ බව පැවසුවද, සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ සිදු වී ඇත්තේ මිනිසා ජාතිවාදී සහ ආගම්වාදී පටු රාමු තුළ නව තවත් ගෝත්රිකකරණය වීමයි.
ළමා අවධිය අහිමි වීම සහ තාක්ෂණික සිරකරුවෝ වීමේ මනෝවිද්යාත්මක විග්රහයක්
මානව ශිෂ්ටාචාරයේ අනාගතය තීරණය වන්නේ නව පරපුරේ විඥානික වර්ධනය මත වුව ද, නූතන තාක්ෂණික ආක්රමණය විසින් “ළමා අවධිය” (Childhood) නම් වූ ස්වභාවික පාරිශුද්ධ අවකාශය මුළුමනින් ම විනාශ කර දමා ඇත. අතීතයේ දරුවා පරිසරය, ක්රීඩාව සහ ජනකතා ඇසුරින් ලබාගත් සජීවී අත්දැකීම් වෙනුවට, වර්තමාන දරුවා උපතේ සිට ම ඩිජිටල් තිරයකට (Screen) නතු වූ සිරකරුවෙකු බවට පත් ව සිටී.
සංවේදනීය ඌනතාව සහ මනෝවිද්යාත්මක බලපෑම: ස්වභාවධර්මයේ ස්පර්ශය, ගහකොළ සහ සජීවී සමාජ සබඳතා වලින් ඈත් වීම නිසා දරුවන් තුළ “සහකම්පනය” (Empathy) වර්ධනය වීම අඩාල වී ඇත. ඩිජිටල් අවකාශය තුළ වේගයෙන් ගලා යන රූපරාමු නිසා දරුවාගේ අවධානය යොමු කිරීමේ ශක්තිය (Attention Span) හීන වන අතර, එය ගැඹුරු කියවීමට සහ සිතීමට ඇති හැකියාව මුළුමනින් ම අහුරා දමයි.
සංකල්පීය ලෝකයේ බිඳවැටීම: සාහිත්යය සහ කතන්දර ඇසීම මගින් දරුවා සිය මනස තුළ ගොඩනගා ගන්නා පරිකල්පනීය ලෝකය, සූදානම් කළ වීඩියෝ දර්ශන (Pre-rendered visuals) මගින් ප්රතිස්ථාපනය කර ඇත. මෙහි ප්රතිඵලයක් ලෙස ස්වාධීන පරිකල්පන ශක්තියක් නොමැති, හුදෙක් තාක්ෂණික යෙදවුම්වල පාරිභෝගිකයෙකු වන “යාන්ත්රික පරපුරක්” බිහි වෙමින් පවතී.
නව යුද්ධ සහ වනචාරීත්වයේ නූතන මුහුණුවර ගෝලීය ගැටුම් ඇසුරින්
විසිඑක්වන සියවසේ මානවයා තමා ශිෂ්ටසම්පන්න බව ප්රකාශ කළ ද, ලොව පුරා ඇවිලෙන යුද්ධ සහ ජන සංහාරයන්ගෙන් ගම්ය වන්නේ මිනිසා තවමත් මිලේච්ඡ වනචාරීත්වයේ අඳුරු මාවතක ගමන් කරන බවයි. මෙහි ඇති බියකරු ම තත්ත්වය වන්නේ එම වනචාරී සහජාශයන් තෘප්තිමත් කරගැනීම සඳහා අතිනවීන විද්යාත්මක තාක්ෂණය අවියක් ලෙස යොදා ගැනීමයි.
දුරස්ථ පාලිත ප්රචණ්ඩත්වය: ඩ්රෝන යානා (Drones) සහ ස්වයංක්රීය අවි ආයුධ මගින් මිනිසා දැන් යුද්ධය කරන්නේ “වීඩියෝ ක්රීඩාවක” නිරත වන අයුරිනි. මනුෂ්ය ඝාතනයක දී දැනිය යුතු ආධ්යාත්මික කම්පනය හෝ වේදනාව තාක්ෂණය විසින් මකා දමා ඇත. තිරයක් මත දිස්වන කුඩා ලක්ෂ්යයක් විනාශ කිරීම තුළින් සිදුවන දහස් ගණනක ජීවිත විනාශය නූතන තාක්ෂණික මානවයාට හුදු “දත්තමය ජයග්රහණයක්” පමණි.
ගෝත්රිකවාදයේ පුනරාගමනය: තාක්ෂණය මගින් ලෝකය “ගෝලීය ගම්මානයක්” කළ බව පැවසුවද, සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ සිදු වී ඇත්තේ මිනිසා ජාතිවාදී සහ ආගම්වාදී පටු රාමු තුළ තව තවත් ගෝත්රිකකරණය වීමයි. ඇල්ගොරිතමයන් විසින් මිනිසාට පෙන්වන්නේ ඔහු කැමති දේ පමණක් බැවින්, අනෙකා කෙරෙහි පවතින වෛරය සහ නොඉවසීම තාක්ෂණික ව තීව්ර කරනු ලැබ ඇත.
ෆ්රැන්සිස් ෆුකුයාමා සහ “පශ්චාත් මානව” (Post-human) යුගයේ භීතිකාව
ප්රකට දාර්ශනික ෆ්රැන්සිස් ෆුකුයාමා සිය “Our Posthuman Future” කෘතියෙන් පෙන්වා දුන් පරිදි, ජෛව තාක්ෂණය (Biotechnology) සහ කෘත්රිම බුද්ධිය මානවයාගේ ස්වභාවික අනන්යතාව අර්බුදයට ලක් කර ඇත. අපි දැන් ජීවත් වන්නේ ඉතිහාසයේ අවසානයක නොව, මනුෂ්යත්වයේ අවසානයක විය හැකි ය.
මනුෂ්යත්වය විකෘති වීම: ජාන ඉංජිනේරු විද්යාව සහ සයිබර්ග් (Cyborg) තාක්ෂණය මගින් මිනිසා සිය ස්වභාවික සිරුර සහ මනස තාක්ෂණික පද්ධති සමග මුසු කරමින් සිටී. මෙහි දී මානවයා සතු වූ “වේදනාව”, “දුක” සහ “සහකම්පනය” වැනි මූලික ගුණාංග තාක්ෂණික ව ඉවත් කිරීමට හෝ පාලනය කිරීමට උත්සාහ කෙරේ.
අවසාන මනුෂ්යයාගේ අභාවය: ස්වභාවික පරිණාමයට පිටින් යන මෙම තාක්ෂණික මැදිහත් වීම නිසා මිනිසාට සිය ආත්මීය නිදහස අහිමි වනු ඇත. තාක්ෂණය විසින් මෙහෙයවන, තමාගේ ම කියා නිදහස් චින්තනයක් නොමැති “පශ්චාත් මානවයා” යනු ශිෂ්ටාචාරයක මරණ පනතයි.
ශ්රී ලාංකේය සන්දර්භය තුළ මානුෂීය අර්බුදය සහ සදාචාරාත්මක පසුබෑම
ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන මෙම තාක්ෂණික සහ දාර්ශනික පරිවර්තනය ශ්රී ලාංකේය සමාජ අවකාශය තුළ සුවිශේෂී ව්යසනයක් නිර්මාණය කර ඇත. ඓතිහාසික ව ප්රබල සාහිත්යමය සහ ආධ්යාත්මික පදනමක් සහිත සමාජයක් වූ ශ්රී ලංකාව, නූතන පාරිභෝගිකවාදය සහ ඩිජිටල්කරණය හමුවේ සිය මූලික මානුෂීය ගුණාංග පාවා දෙමින් සිටින බව නිරීක්ෂණය කළ හැකි ය.
අධ්යාපන පද්ධතියේ යාන්ත්රීකරණය: ලාංකේය අධ්යාපනය හුදු “විභාග කේන්ද්රීය” යාන්ත්රණයක් බවට පත්වීම නිසා, දරුවා තුළ සාහිත්යය, කලාව සහ මානුෂීය සබඳතා කෙරෙහි පවතින උනන්දුව හීන වී ඇත. පාසල් පද්ධතිය තුළින් බිහිවන්නේ සංවේදී මනුෂ්යයෙකු නොව, වෙළෙඳපොළ ට අවශ්ය තාක්ෂණික ශ්රමිකයෙකු පමණි.
ඩිජිටල් ප්රචණ්ඩත්වය සහ සමාජ පිරිහීම: සමාජ මාධ්ය භාවිතය ලාංකේය ජන විඥානය තුළ සහකම්පනය වෙනුවට වෛරය, මඩ ගැසීම සහ පටු දේශපාලනික අන්තවාදය වර්ධනය කිරීමට ඉවහල් වී ඇත. ග්රන්ථ සාහිත්යයකින් හෝ උසස් කලා රසවින්දනයකින් තොරව ඩිජිටල් අවකාශයට පිවිසෙන ජනතාව, එහි පවතින වනචාරී ලක්ෂණ ඉතා ඉක්මනින් වැළඳ ගනිමින් සිටිති.
විසඳුම් සහ යෝජනා, සාහිත්යමය පුනරුදයක් සහ “තාක්ෂණික ශික්ෂණයක්” කරා
වර්තමාන මානුෂීය අර්බුදයෙන් මිදීමට නම්, අපට හුදු තාක්ෂණයෙන් පමණක් පිළියම් සෙවිය නොහැක. ඒ සඳහා මනුෂ්යත්වය කේන්ද්ර කරගත් නව දාර්ශනික සහ සංස්කෘතික ප්රවේශයක් අවශ්ය වේ.
සාහිත්යය අධ්යාපනයේ පදනම ලෙස: දරුවාට තාක්ෂණික දැනුම ලබා දීමට පෙර, ඔහුට සිතන්නට, සංවේදී වන්නට සහ අනෙකාට ගරු කරන්නට උගන්වන සාහිත්යමය පදනමක් ලබා දිය යුතු ය. සම්භාව්ය සාහිත්යය සහ සෞන්දර්ය අධ්යාපනය පාසල් විෂය මාලාවේ අනිවාර්ය අංගයක් විය යුත්තේ එය මානසික ශික්ෂණය ඇති කරන බැවිනි.
තාක්ෂණික ශික්ෂණය (Technological Discipline): තාක්ෂණය අපව පාලනය කරනවා වෙනුවට, අප විසින් තාක්ෂණය පාලනය කරන ශික්ෂණයක් ගොඩනගා ගත යුතු ය. මෙය “ඩිජිටල් උපවාස” (Digital Fasting) සහ තොරතුරු තෝරා බේරා ගැනීමේ විචාරාත්මක හැකියාව වර්ධනය කිරීමෙන් ආරම්භ කළ හැකි ය.
මානව හිතවාදී සමාජ අවකාශයන් නිර්මාණය කිරීම: ඩිජිටල් තිරවලින් ඔබ්බට ගිය, සජීවී සාකච්ඡා, කියවීම් කව සහ සොබාදහම සමග බැඳුණු සාමූහික ක්රියාකාරකම් සමාජය තුළ නැවත ස්ථාපිත කළ යුතු ය.
නිගමනය, ශිෂ්ටාචාරයේ ගැලවුම්කරුවා ලෙස මනුෂ්යත්වය නැවත ස්ථාපිත කිරීම
මානව විඥානයේ පරිණාමය යනු ජෛව විද්යාත්මක හෝ තාක්ෂණික ජයග්රහණයක් පමණක් නොව, එය අත්යවශ්යයෙන් ම ආධ්යාත්මික සහ සදාචාරාත්මක ජයග්රහණයක් විය යුතු ය. අප ගොඩනගා ඇති තාක්ෂණික මන්දිරයන් තුළ මනුෂ්යත්වයේ පහන නිවී යන්නට ඉඩ හැරියහොත්, අප ගමන් කරමින් සිටින්නේ ඉතිහාසයේ බිහිසුණුම අඳුරු යුගය කරා ය.
වනචාරී සත්වයෙකුගේ සිට බුද්ධිමත් මානවයෙකු දක්වා පැමිණි ගමනේ දී අපට මග පෙන්වූයේ භාෂාව, ශ්රමය සහ සාහිත්යයයි. එම මූලයන් නැවත ස්පර්ශ කරමින්, තාක්ෂණය මෙවලමක් ලෙස පමණක් භාවිත කරමින්, සහකම්පනය පිරි මනුෂ්යත්වයක් ගොඩනැගීම අද දවසේ පරම වගකීමයි. මේ මගින් අවධාරණය කෙරෙන්නේ, “හෝමෝ ටෙක්නිකස්” ට වඩා උසස් වූ, හදවතක් සහිත “සැබෑ මිනිසෙකු” නිර්මාණය කිරීම මගින් පමණක් ශිෂ්ටාචාරය විනාශයෙන් ගලවා ගත හැකි බවයි.
පෙළගැස්ම – ලක්මිණී චන්ද්රසේන
උපුටා ගැනීම සංදේශය