ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාපිත ආයතනවල සැබෑ වටිනාකම අපට බොහෝ විට වැටහෙන්නේ ඒවායේ රැකවරණය අපටම අවශ්ය වන දිනයකදීය. බලය අතේ තිබෙන විට ස්වාධීන අධිකරණයක, ස්වාධීන නීතිඥ වෘත්තියක හෝ නීතියේ ආධිපත්යයේ වැදගත්කම ඇතැම් විට අපට නොපෙනී යයි. එහෙත් කාලයත් සමඟ තත්ත්වයන් වෙනස් වන විට, ප්රජාතන්ත්රවාදී සමාජයක් ආරක්ෂා කරන ප්රධානතම ආයතන ඒවා බව අපට වැටහෙයි.
මගේ නීති වෘත්තීය ජීවිතයේ සිදුවූ අත්දැකීමක් මේ සත්යය මට ජීවිත කාලය පුරාම සිහිපත් කරයි.
2008 වසරේ, එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්රස්තවාදයට එරෙහි යුද්ධය උච්චතම අවධියේ පැවති සමයේ, එවකට ආරක්ෂක ලේකම්වරයා විසින් Sunday Leader පුවත්පතට එරෙහිව අපහාස නඩුවක් පැවරීම සඳහා මාගේ නීති සේවය ලබා ගන්නා ලදී. එම පුවත්පතේ පළ වූ ලිපි මාලාවකින්, අඩු ප්රමිතියේ MiG ගුවන් යානා අධික මිලකට මිලදී ගෙන ඇති බවත්, එමඟින් යුද මෙහෙයුම්වලට සහ ගුවන් හමුදා නියමුවන්ගේ ජීවිතවලට පවා අනතුරක් සිදුව ඇති බවත් චෝදනා කර තිබුණි.
නඩුව විභාග වෙමින් තිබියදී යුද්ධය ජයග්රහණය කෙරිණි. ඉන් අනතුරුව Sunday Leader වෙනුවෙන් අධිකරණයේ පෙනී සිටියේ ආචාර්ය රොමේෂ් ද සිල්වා, ජනාධිපති නීතිඥ සහ එම්. ඒ. සුමන්තිරන් මහතාය.
යුද ජයග්රහණයෙන් පසු ඇති වූ උද්වේගකර වාතාවරණය තුළ ආරක්ෂක අමාත්යාංශයේ වෙබ් අඩවියේ ලිපියක් පළ කෙරිණි. විරුද්ධ පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම පමණක් හේතු කරගෙන, මෙරට අතිශය ගෞරවනීය නීතිඥයන් දෙදෙනෙකු වූ ඔවුන් “දේශද්රෝහීන්” ලෙස හංවඩු ගසා තිබුණි.
එකල මම ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ භාණ්ඩාගාරිකවරයා වූ අතර, සභාපතිවරයා වූයේ ඩබ්ලිව්. දයාරත්න, ජනාධිපති නීතිඥ මහතාය. අප වහාම විධායක සභාවේ විශේෂ රැස්වීමක් කැඳවා එම ප්රකාශය දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවෙමු. එය වහාම ඉවත් කරන ලෙසද ඉල්ලා සිටියෙමු.
ඒ අතරම මම මගේ සේවාදායකයාටද ඉතා පැහැදිලිව දැනුම් දුන්නේ, එම ප්රකාශය වහාම ඉවත් නොකළහොත් මට එම නඩුවේ තවදුරටත් පෙනී සිටිය නොහැකි බවයි.
පසුදා උදෑසන වන විට එම ප්රකාශය ඉවත් කර තිබුණි.
එදා මට නැවතත් තහවුරු වූයේ නීතිඥවරයෙකුගේ වගකීම තම සේවාදායකයාගේ ජනප්රියත්වය, දේශපාලනික මතය හෝ සමාජයේ පවතින ආවේගය අනුව වෙනස් නොවන බවයි. නීතිඥවරයෙකුගේ වගකීම වන්නේ නීතිය ඉදිරියේ සෑම පුද්ගලයෙකුටම බියකින් තොරව, ස්වාධීනව සහ සාධාරණ ලෙස නීති නියෝජනය ලබාදීමයි. අප්රිය හෝ ජනතා විවේචනයට ලක් වූ පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටින නීතිඥයන් හෙළා දැකීම යනු අවසානයේදී යුක්තියේ අත්තිවාරම දුර්වල කිරීමකි.
වසර කිහිපයකට පසු, 2015 දී, දේශපාලන පරිවර්තනයත් සමඟම එම ආරක්ෂක ලේකම්වරයාම නීතිමය අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමට සිදුවිය. ඔහුගේ නීති නියෝජනය භාරගත් අය අතර සිටියේද ආචාර්ය රොමේෂ් ද සිල්වා, ජනාධිපති නීතිඥ මහතාය.
සැබෑ වෘත්තිකයෙකු ලෙස ඔහු කිසිදු පැකිලීමකින් තොරව එම වගකීම භාරගෙන, සුපුරුදු නිර්භීතභාවයෙන්, ස්වාධීනත්වයෙන් සහ අසමසම වෘත්තීය දක්ෂතාවයෙන් තම සේවාදායකයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටියේය. ඔහුගේ දිගු වෘත්තීය ජීවිතය පුරාම විවිධ දේශපාලන මත දරන පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් ඔහු පෙනී සිටියේය. අගවිනිසුරු ශිරාණි බණ්ඩාරනායක මහත්මිය, ජෙනරාල් සරත් ෆොන්සේකා මහතා, අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඇතුළු බොහෝ දෙනෙකු වෙනුවෙන් ඔහු පෙනී සිටියේ සේවාදායකයා කවුරුන්ද යන්න නොව, නීතියේ මූලධර්මය ප්රමුඛ කර ගනිමිනි. එය සැබෑ ස්වාධීන නීතිඥවරයෙකුගේ අනන්යතාවයයි.
මෙම අත්දැකීම මට ජීවිත කාලය පුරාම අමතක නොවන පාඩමක් උගන්වා ඇත.
බලය සදාකාලික නොවේ. තනතුරු සදාකාලික නොවේ. අද ආණ්ඩුව හෙට විපක්ෂය විය හැක. අද චෝදනා නගන්නා හෙට චෝදනා ලබන්නා විය හැක. අද ඔබේ ප්රතිවාදියා හෙට ඔබ වෙනුවෙන් අධිකරණයේ පෙනී සිටින නීතිඥයා විය හැක.
එබැවින් ස්වාධීන නීතිඥ වෘත්තියක්, ස්වාධීන අධිකරණයක් සහ නීතියේ ආධිපත්යය ආරක්ෂා කිරීම යනු නීතිඥයන්ට හෝ විනිසුරුවරුන්ට කරන අනුග්රහයක් නොවේ. එය සෑම පුරවැසියෙකුගේම නිදහස, අයිතිවාසිකම් සහ ගෞරවය ආරක්ෂා කරන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාපිත රැකවරණයකි.
අප එම ආයතන ආරක්ෂා කළ යුත්තේ අද ඒවායේ රැකවරණය අවශ්ය වන්නේ කාටදැයි බලමින් නොවේ. හෙට දිනයේ ඒවායේ රැකවරණය අවශ්ය වන්නේ අපටම විය හැකි බව දන්නා නිසාය.
අවසානයේදී, නීතියේ ආධිපත්යය යනු බලවන්තයන්ගේ වරප්රසාදයක් නොවේ. එය බලය අයුතු ලෙස භාවිත කිරීමෙන් සෑම පුරවැසියෙකුම ආරක්ෂා කරන අවසාන රැකවරණයයි. ඒ රැකවරණය ඔබට අවශ්ය වන්නේ කවදාදැයි කිසිවෙකු නොදනී.