හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය වාණිජ නෞකා සඳහා නැවත වසා දමන බවත්, එම සමුද්ර සන්ධිය වෙත ළඟා වන ඕනෑම නෞකාවක් ඉලක්කයක් ලෙස සැලකෙනු ඇති බවත් ඉරානය ප්රකාශ කර තිබේ.
මෙම තීරණය ගෙන ඇත්තේ සෙනසුරාදා දිනයේ ටෙහෙරානය විසින් ඉන්ධන ප්රවාහන නෞකාවක් ඇතුළුව යාත්රා කිහිපයක් සමුද්ර සන්ධිය හෝ ඒ අසළ ප්රදේශවලදී ඉලක්ක කරගත් බවට වාර්තා පළ වීමෙන් අනතුරුව බව විදෙස් මාධ්ය සඳහන් කරයි.
ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) චෝදනා කර ඇත්තේ අඛණ්ඩව පවතින ඇමරිකානු නාවික අවහිර කිරීම් මෙම තීරණයට හේතු වූ බවයි. එමෙන්ම, මෙම ප්රධාන ගෝලීය මුහුදු මාර්ගය තාවකාලිකව නැවත විවෘත කළ බව ඉරාන විදේශ අමාත්යවරයා නිවේදනය කර දිනකට පසුව මෙම වසා දැමීම සිදුකර ඇති බව ද වාර්තා වේ.
මේ අතර, ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාමට හේතු වෙමින් ටෙහෙරානය මාස දෙකකට ආසන්න කාලයක් පුරා මෙම ජල මාර්ගය අවහිර කර තිබෙන බව ද සඳහන් වේ. ඉරානයට එක්සත් ජනපදයට “තර්ජනය” කළ නොහැකි බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත.
සෙනසුරාදා නිකුත් කළ නිවේදනයකින් ඉරාන නාවික හමුදාව අනතුරු ඇඟවූයේ, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ හෝ ඕමාන් මුහුදේ නැංගුරම්පොළවල සිටින කිසිදු නෞකාවක් පිටව නොයෑම යුතු බවයි. එමෙන්ම, හෝමුස් සමුද්ර සන්ධියට ළඟා වීම සතුරා සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමක් ලෙස සැලකෙන අතර එවැනි නෞකාවන් ඉලක්ක වනු ඇති බව ද ඔවුන් සඳහන් කර ඇත.
ට්රම්ප් සිකුරාදා ප්රකාශ කළේ, රටවල් දෙක අතර සාම ගිවිසුමක් සඳහා එකඟත්වයක් ඇතිවන තෙක් ඉරාන වරායන්ට එරෙහි නාවික අවහිර කිරීම් අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යන බවයි. දැනට ක්රියාත්මක සති දෙකක සටන් විරාමය අප්රේල් 22 වනදා අවසන් වීමට නියමිත බව ද සඳහන් වේ.
එක්සත් ජනපදය පවසන්නේ අප්රේල් 13 සිට මේ දක්වා නාවික අවහිර කිරීම් ක්රියාත්මක කිරීමෙන් නෞකා 23ක් හරවා යවා ඇති බවයි. මේ අතර, මෙම ක්රියාවන් සටන් විරාම ගිවිසුම උල්ලංඝනය කිරීමක් බව ඉරානයේ උත්තරීතර ජාතික ආරක්ෂක කවුන්සිලය ප්රකාශ කර ඇත.
ඉරානය සහ ඇමරිකාව අතර යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා සාකච්ඡා මේ වනවිටත් පවතින අතර, ඇමරිකාව නව යෝජනා ඉදිරිපත් කර ඇති බවත් ඒවා සමාලෝචනය කරමින් සිටින බවත් ඉරානය සඳහන් කර ඇත.
මෙම අතර, එක්සත් රාජධානියේ සමුද්රීය වෙළඳ මෙහෙයුම් මධ්යස්ථානය (UKMTO) ප්රකාශ කර ඇත්තේ ඉරාන ප්රහාරක යාත්රා දෙකක් සමුද්ර සන්ධියේදී ඉන්ධන ප්රවාහන නෞකාවකට වෙඩි තැබූ බවයි. එමෙන්ම ඕමානයේ ඊසානදිග වෙරළට ඔබ්බෙන් ගමන් කරමින් තිබූ බහාලුම් ප්රවාහන නෞකාවකට ද හඳුනා නොගත් ප්රහාරයක් එල්ල වී ඇති අතර, බහාලුම් කිහිපයකට හානි සිදුව ඇති බව වාර්තා වේ.
මීට අමතරව, වෙළඳ නෞකා දෙකක් හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කිරීමේදී වෙඩි ප්රහාරවලට ලක් වූ බවත්, ඉන්දියානු ධජය සහිත නෞකා දෙකකට එල්ල වූ ප්රහාරය සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව සිය දැඩි කනස්සල්ල පළ කර ඇති බවත් විදෙස් වාර්තා සඳහන් කරයි.
සාමාන්යයෙන් ලෝකයේ තෙල් සහ ද්රව ස්වභාවික වායු (LNG) ප්රවාහනයෙන් සுமார் 20%ක් මෙම සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදුවන අතර, මෙම අර්බුදය හේතුවෙන් තෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 100 ඉක්මවා ඇති බව ද සඳහන් වේ.
මෙම පටු මුහුදු මාර්ගය ගල්ෆ් කලාපය අරාබි මුහුදට සම්බන්ධ කරන අතර තෙල් නිෂ්පාදනය කරන රටවලට මුහුදෙන් ප්රවේශ විය හැකි ප්රධාන මාර්ගය ලෙස හඳුනා ගැනේ. ඉරානය මීට පෙරද ඉන්ධන ප්රවාහන නෞකා සහ අනෙකුත් නෞකාවලට පහර දෙන බවට තර්ජනය කරමින් මුහුදු බෝම්බ අතුරා ඇති බවට අනතුරු අඟවා තිබේ.