කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනය යනු ලොව පැවැත්වෙන අඛණ්ඩ සහ සැලකිය යුතු ලෙස නොසලකා හරින ලද, මානව හිමිකම් වලට් විරුද්ධ මහා අර්බුදයන්ගෙන් එකකි. දශක දෙකක කාලයක් තුල ඉතා සුළු ප්රගතියක් ඇති බව ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය (WHO) සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ හවුල් ආයතන අද නිකුත් කළ ඉතිහාස ගත වාර්තාවක් හෙළිදරව් කරයි.
ලෝකයේ කාන්තාවන් තිදෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු ඔවුන්ගේ ජීවිත කාලය තුළ සහකරුවන්ගේ ලිංගික හිංසනය අත්විඳ ඇති අතර, එය 2000 සිට යන්තම් වෙනස් වී ඇති අගයකි. පසුගිය මාස 12 තුළ පමණක්, කාන්තාවන් මිලියන 316 ක් වයස අවුරුදු 15 හෝ ඊට වැඩි අයගෙන් 11% ක්, සමීප සහකරුවෙකු විසින් ශාරීරික හෝ ලිංගික හිංසනයට ලක් කර ඇත. සමීප සහකරුවන්ගේ හිංසනය අඩු කිරීමේ ප්රගතිය මන්දගාමී වී ඇති අතර, එය පසුගිය දශක දෙක තුළ වාර්ෂිකව 0.2% ක අඩුවීමක් පමණි.
මෙම වාර්තාවේ සහකරුවන් නොවන පුද්ගලයන්ගෙන් කාන්තාවන්ට එරෙහි ලිංගික හිංසනය සම්බන්ධව පළමු වරට ජාතික සහ කලාපීය ඇස්තමේන්තු අතුළත් වේ. වයස අවුරුදු 15 සිට සහකරු නොවන කාන්තාවන් මිලියන 263 ක් ලිංගික හිංසනය අත්විඳ ඇති බව සංඛ්යාලේඛන විශේෂඥයින් අනතුරු අඟවයි, අපකීර්තිය සහ බිය හේතුවෙන් සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවෙන් වාර්තා වී ඇත.
WHO අධ්යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය ටෙඩ්රොස් අද්නාම් ගෙබ්රෙයිසස් :
“කාන්තාවන්ට එරෙහි ප්රචණ්ඩත්වය යනු යුගයන් පුරා පැවති, ලෝකයේ අතිපැරණි හා ව්යාප්තම අසාධාරණයන්ගෙන් එකකි. ජනගහනයෙන් අඩක් බියෙන් ජීවත් වන අතරතුර කිසිදු සමාජයකට තමන් සාධාරණ, ආරක්ෂිත හෝ සෞඛ්ය සම්පන්න යැයි කියා ගත නොහැක. මෙම හිංසනය අවසන් කිරීම ප්රතිපත්තිමය කාරණයක් පමණක් නොවේ, එය ගෞරවය, සමානාත්මතාවය සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳ කාරණයකි. සෑම සංඛ්යාලේඛනයක් පිටුපසම ජීවිතය සදහටම වෙනස් කර ඇති කාන්තාවක් හෝ ගැහැණු ළමයෙක් සිටී. කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් සවිබල ගැන්වීම විකල්පයක් නොවේ, එය සාමය, සංවර්ධනය සහ සෞඛ්යය සඳහා පූර්ව අවශ්යතාවයකි. කාන්තාවන් සඳහා ආරක්ෂිත ලෝකයක් යනු සැමට වඩා හොඳ ලෝකයකි.”
වැඩිවන අවශ්යතා මධ්යයේ උත්සාහයන් අරමුදල් කප්පාදුවලට මුහුණ දෙයි!
කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනය වැළැක්වීම සඳහා ඵලදායී උපාය මාර්ග පිළිබඳ සාක්ෂි වැඩි වුවද, එවැනි මුලපිරීම් සඳහා යොදවන අරමුදල් බිඳ වැටෙමින් පවතින බව වාර්තාව අනතුරු අඟවයි. මානුෂීය හදිසි අවස්ථා, තාක්ෂණික මාරුවීම් සහ ඉහළ යන සමාජ-ආර්ථික අසමානතාවය මිලියන ගණනක් කාන්තාවන් සහ ගැහැණු ළමයින් සඳහා අවදානම් තවදුරටත් වැඩි කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, 2022 දී, ගෝලීය සංවර්ධන ආධාරවලින් 0.2% ක් පමණක් කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනය වැළැක්වීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ වැඩසටහන් සඳහා වෙන් කර ඇති අතර, 2025 දී අරමුදල් තවදුරටත් පහත වැටී ඇත.
ජීවිත පුරා පැතිරුණු හා දිගුකාලීන අවදානම්
ප්රචණ්ඩත්වයට ලක් වූ කාන්තාවන් අනපේක්ෂිත ගැබ්ගැනීම්, ලිංගිකව සම්ප්රේෂණය වන ආසාදන ලබා ගැනීමේ සහ මානසික අවපීඩනය අත්විඳීමේ වැඩි අවදානමක් ඇත. ලිංගික හා ප්රජනක සෞඛ්ය සේවා යනු දිවි ගලවා ගත් අයට අවශ්ය උසස් තත්ත්වයේ රැකවරණය ලබා ගැනීම සඳහා වැදගත් ප්රවේශ ස්ථානයකි.
කාන්තාවන්ට එරෙහි හිංසනය මුලින් ආරම්භ වී අවදානම ජීවිත කාලය පුරාම පවතින බව වාර්තාව අවධාරණය කරයි. උදාහරණයක් ලෙස, පසුගිය මාස 12 තුළ පමණක්, වයස අවුරුදු 15-19 හෝ 16% ක් වන නව යොවුන් වියේ ගැහැණු ළමයින් මිලියන 12.5 ක් සමීප සහකරුවෙකුගෙන් ශාරීරික සහ/හෝ ලිංගික හිංසනය අත්විඳ ඇත.
සෑම රටකම ප්රචණ්ඩත්වය සිදු වුවද, අඩු සංවර්ධිත, ගැටුම්වලින් පීඩාවට පත් සහ දේශගුණික-අවදානම් සහිත සැකසුම්වල කාන්තාවන් අසමාන ලෙස පීඩාවට පත්ව ඇත. නිදසුනක් වශයෙන්, ඕෂනියා (ඕස්ට්රේලියාව සහ නවසීලන්තය හැර) පසුගිය වසර තුළ සමීප සහකරු ප්රචණ්ඩත්වයේ පැතිරීම 38% ක් වාර්තා කරයි – එය ගෝලීය සාමාන්යය වන 11% ට වඩා 3 ගුණයකට වඩා වැඩිය.
ක්රියාමාර්ග සහ වගකීම්
මේ සම්බන්ධයෙන් වෙන කවරදාටත් වඩා රටවල් දැන් දත්ත රැස් කරමින් සිටින නමුත් සැලකිය යුතු හිඩැස් පවතී. විශේෂයෙන් හවුල්කරු නොවන ලිංගික හිංසනය, ආදිවාසී කාන්තාවන්, සංක්රමණිකයන් සහ ආබාධ සහිත කාන්තාවන් වැනි ආන්තික කණ්ඩායම් වේ.
දේශපාලන කැපවීමක් ඇති රටවල ප්රගතියක් අත්කර ගෙන ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, කාම්බෝජය ගෘහස්ථ හිංසනය පිළිබඳ නීති යාවත්කාලීන කිරීම, සේවා සැපයීම, ගුණාත්මකභාවය සහ ප්රවේශය වැඩිදියුණු කිරීම, නවාතැන් ප්රතිසංස්කරණය කිරීම සහ පාසල් සහ ප්රජාවන් තුළ ඩිජිටල් විසඳුම් උපයෝගී කර ගනිමින් විශේෂයෙන් නව යොවුන් වියේ පසුවන්නන් සමඟ වැළැක්වීම ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ජාතික ව්යාපෘතියක් ක්රියාත්මක කරයි.
ඉක්වදෝරය, ලයිබීරියාව, ට්රිනිඩෑඩ් සහ ටොබැගෝ සහ උගන්ඩාව පිරිවැය සහිත ජාතික ක්රියාකාරී සැලසුම් සකස් කර ඇත. මෙම රටවල ව්යවස්ථාදායක සහ උපදේශන ක්රියාමාර්ග මෙම ගැටලුව සඳහා යම් දේශීය මූල්යකරණයකට දායක වී ඇති අතර, ආධාර අයවැය අඩු වන අවස්ථාවක වැඩි දේශපාලන කැපවීමක් පෙන්නුම් කරයි.
ගෝලීය ප්රගතිය දිගට පවත්වාගෙන යාමට අවශ්යනම්
- තහවුරු කළ සාක්ෂි-පදනම් වූ වැළැක්වීමේ වැඩසටහන් උසස් කිරීම
- පීඩාවට ලක්වූ කාන්තාවන් සඳහා සෞඛ්ය, නීතිමය, සමාජික සේවා ශක්තිමත් කිරීම
- දත්ත පද්ධති වර්ධනය කර අවදානම් සහිත පිරිස් වෙත ළඟා වීම
- කාන්තාවන් සහ ගැහැණු දරුවන් බලවත් කරන නීති සහ ප්රතිපත්ති සම්පූර්ණයෙන් ක්රියාත්මක කිරීම
කල යුතු බව වාර්තාව පෙන්වා දෙයි!