ශ්රී ලංකාවට හිමි යුරෝපා සංගමයේ (EU) GSP+ බදු සහනය තවදුරටත් රඳවා ගැනීම සඳහා වන නිල අයදුම්පත් ක්රියාවලිය ආරම්භ කිරීමට සහ ඊට අදාළ නීතිමය හා ප්රතිපත්තිමය ප්රතිසංස්කරණ සිදු කිරීමට රජය නිල අනුමැතිය ලබාදී තිබේ.
වත්මන් GSP+ සහන ක්රමවේදය 2027 වසර අවසානයේදී අවසන් වීමට නියමිත අතර, නව සහනය සඳහා වන අයදුම්පත 2027 මාර්තු මාසයට පෙර යුරෝපා සංගමය වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතුය.
අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ (EDB) සභාපති මංගල විජේසිංහ මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, මෙම අභියෝගය ජය ගැනීම සඳහා රජය මේ වන විටත් පුළුල් හා ඒකාබද්ධ උපායමාර්ගික සැලැස්මක් ක්රියාත්මක කරමින් සිටින බවයි.
GSP+ සහනය සඳහා ජාත්යන්තර සම්මුතීන් 27ක් අනිවාර්යයි
GSP+ බදු සහනය හිමිවීම සඳහා මානව හිමිකම්, කම්කරු අයිතිවාසිකම්, පරිසර සංරක්ෂණය සහ යහපාලනය සම්බන්ධ ජාත්යන්තර සම්මුතීන් 27ක් රට තුළ ඵලදායීව ක්රියාත්මක වන බව ඔප්පු කිරීම ශ්රී ලංකාවට අනිවාර්ය වේ.
මේ අතර, ජාත්යන්තර මට්ටමින් විවේචනයට ලක්වූ “ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත” (Online Safety Act) ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල වන පරිදි සංශෝධනය කිරීමට රජය පියවර ගනිමින් සිටින බව වාර්තා වේ.
අදහස් ප්රකාශ කිරීමේ නිදහසට බාධාවක් විය හැකි බවට මානව හිමිකම් සංවිධාන සහ ජාත්යන්තර නිරීක්ෂකයන් විසින් මතුකර ඇති ගැටලු සැලකිල්ලට ගනිමින් මෙම සංශෝධන සිදුකෙරෙන බව සඳහන් වේ.
මීට අමතරව, ආබාධිත පුද්ගලයන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම සහ සන්නද්ධ ගැටුම් සඳහා ළමයින් යොදා ගැනීම වැළැක්වීම ඇතුළු නව ඇගයීම් නිර්ණායකයන්ට අනුකූල වන පරිදි නීතිමය රාමු සකස් කිරීමේ කටයුතු ද සිදුවෙමින් පවතී.
ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත අපනයනවලින් සියයට 24කට ආසන්න ප්රමාණයක් යුරෝපා සංගමය වෙත අපනයනය වන බවයි.
GSP+ සහනය මත පදනම්ව යුරෝපා වෙළෙඳපොළට ඇතුළු වන ශ්රී ලාංකික නිෂ්පාදනවල වටිනාකම යුරෝ බිලියන 1.5කට අධික බව ද සඳහන් වේ.
මෙම සහනය අහිමි වුවහොත්, ඇඟලුම් කර්මාන්තය ඇතුළු ප්රධාන අපනයන ක්ෂේත්රවල තරඟකාරීත්වය දැඩි ලෙස පහත වැටීමට ඉඩ ඇති බව කර්මාන්ත ක්ෂේත්රය අනතුරු අඟවයි.
ඇඟලුම්වලින් ඔබ්බට අපනයන පුළුල් කිරීමේ සැලැස්මක්
අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය සහ ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය (JAAF) එක්ව, GSP+ යටතේ බදු රහිතව යුරෝපා වෙළෙඳපොළට අපනයනය කළ හැකි ඇඟලුම් නොවන භාණ්ඩ වර්ග 6,000කට අධික ප්රමාණයක් සඳහා ශ්රී ලාංකික ව්යාපාරිකයන් යොමු කිරීමේ වැඩසටහන් ක්රියාත්මක කරමින් සිටී.
ධීවර නිෂ්පාදන, කාබනික කුළුබඩු, රබර් ආශ්රිත නිෂ්පාදන සහ සකස් කළ ආහාර වැනි අංශ මේ සඳහා වැඩි අවධානයක් දිනාගෙන තිබේ.
ප්රතිසංස්කරණ කඩිනම් කළ යුතු බවට යෝජනා
විශේෂඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ GSP+ සහනය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීම සඳහා නීතිමය සහ ප්රතිපත්තිමය ප්රතිසංස්කරණ කඩිනමින් අවසන් කළ යුතු බවයි.
ඔන්ලයින් ආරක්ෂණ පනත සහ ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) සම්බන්ධ සංශෝධන සිවිල් සමාජය හා ජාත්යන්තර විශේෂඥයන්ගේ උපදෙස් මත අවසන් කිරීම, අපනයන නිෂ්පාදන සඳහා විනිවිදභාවය තහවුරු කරන ඩිජිටල් සොයායෑමේ පද්ධති හඳුන්වාදීම සහ ඇඟලුම් නොවන අපනයන සඳහා නව වෙළෙඳපොළ අවස්ථා නිර්මාණය කිරීම ඒ අතර ප්රධාන වේ.
දේශපාලන, මානව හිමිකම් සහ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ අතර සමතුලිතතාවයක් පවත්වා ගනිමින් GSP+ සහනය රැකගැනීම වත්මන් රජය ඉදිරියේ ඇති ප්රධාන අභියෝගයක් බව විශ්ලේෂකයන්ගේ අදහසයි.
සම්පත් ධීරසේකර විසින් ලියූ වාර්තාවක් උපයෝගී කොටගෙන සැකසූවකි.