
ප්රමිතිගත මෙහෙයුම් පටිපාටියක් (Standard Operating Procedure – SOP) යනු යම් සංවිධානයක් විසින් සංකීර්ණ සහ පුනරාවර්තන කාර්යයන් වඩාත් විධිමත්ව ඉටු කිරීම සඳහා සකස් කරන ලද පියවරෙන් පියවර උපදෙස් මාලාවකි. මෙහි ප්රධාන අරමුණ වන්නේ ආයතනයක ඉහළ කාර්යසාධනයක් සහ ගුණාත්මක ප්රතිඵලයක් අත්කර ගැනීමයි. මීට අමතරව, සන්නිවේදන ගැටලු සහ වැරදි අවම කරමින් සියලු දෙනාට එකම ප්රමිතියකින් වැඩ කිරීමට මෙය මඟ පෙන්වයි.
ශ්රී ලංකාව තුළ අත්තනෝමතික අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ වධහිංසාව වැනි සිදුවීම් හරහා සිවිල් අවකාශය සීමා කිරීම නිතර අසන්නට ලැබේ. මෙවැනි අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය වීම් නිසි ලෙස ලේඛනගත නොවීම නීතිය ක්රියාත්මක කිරීමේදී බරපතළ ගැටලු නිර්මාණය කරයි. මෙවැනි තත්ත්වයකදී වධහිංසාවට ලක්වූවන් වෙනුවෙන් යුක්තිය ඉටු කිරීම සඳහා නිසි සහ ප්රමිතිගත ක්රමවේදයක් අත්යවශ්ය වේ.
රයිට් ටු ලයිෆ් (R2L) මානව හිමිකම් මධ්යස්ථානයේ ප්රධානතම ශක්තිය වන්නේ දිවයින පුරා විසිරී සිටින ක්රියාකාරී මානව හිමිකම් ආරක්ෂක ජාලයයි. මෙම ශක්තිය පදනම් කර ගනිමින්, වධහිංසාවට ලක්වූවන් හැසිරවීම සඳහා නව ප්රමිතිගත මෙහෙයුම් පටිපාටියක් (SOP) සකස් කිරීමේ මුලපිරුමක් අප විසින් ආරම්භ කර ඇත. මෙම කාර්යයේදී, ස්ත්රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්රචණ්ඩත්වයට (GBV) එරෙහිව සෞඛ්ය ක්ෂේත්රය විසින් දැනටමත් සකස් කර ඇති සාර්ථක මෙහෙයුම් පටිපාටිවල අත්දැකීම්වලින් ද අප ආභාසය ලබා ගනිමු. අපගේ ප්රධාන අරමුණ වන්නේ මෙම නව මාර්ගෝපදේශ භාවිතය සඳහා අපගේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයන් තවදුරටත් දිරිගැන්වීම සහ ඔවුන් සවිබල ගැන්වීමයි.
අපගේ නව ව්යාපෘතිය මඟින් වධහිංසාවෙන් දිවි ගලවා ගත් පුද්ගලයන්, මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයන් සහ නීති වෘත්තිකවරුන් එක් කරමින් ජාතික මට්ටමේ උපදේශන පවත්වනු ලැබේ. ඉන්පසුව, ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට සහ මාර්ගෝපදේශවලට අනුකූලව මෙම නව අත්පොත නිර්මාණය කරයි. මෙහිදී මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ ඉස්තාන්බුල් සම්මුතිය (Istanbul Protocol) සහ වධහිංසාවට ලක්වූවන් පුනරුත්ථාපනය කිරීම පිළිබඳ ජාත්යන්තර කවුන්සිලයේ ප්රමිතීන් (IRCT Standards) කෙරෙහිය.
ඉස්තාන්බුල් සම්මුතිය යනු වධහිංසාවට සහ වෙනත් කෲර, අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකීම්වලට ලක්වීම් ඵලදායී ලෙස විමර්ශනය කිරීම සහ වාර්තා කිරීම සඳහා වන එක්සත් ජාතීන්ගේ නිල මාර්ගෝපදේශයයි. වධහිංසාවේ ශාරීරික සහ මානසික ලක්ෂණ විද්යාත්මකව හඳුනා ගැනීම සඳහා වෛද්ය හා නීති වෘත්තිකවරුන්ට මෙය මඟ පෙන්වයි. ඊට සමගාමීව, IRCT ප්රමිතීන් මඟින් වින්දිතයන්ට අවශ්ය වෛද්ය, මනෝ-සමාජීය සහ නීතිමය සහාය සදාචාරාත්මකව ලබා දීම තහවුරු කරයි. තවද, ඔවුන්ගේ පූර්ණ පුනරුත්ථාපනය ද මෙමගින් සහතික කෙරේ.
මෙම ජාත්යන්තර ප්රමිතීන් අපගේ නව මෙහෙයුම් පටිපාටිවලට (SOPs) ඇතුළත් කිරීම හරහා විශේෂ වාසියක් අත්වේ. එනම්, වින්දිතයා නැවත මානසික පීඩාවකට (re-traumatization) පත් නොකර, නීතිය ඉදිරියේ ප්රතික්ෂේප කළ නොහැකි අයුරින් තුවාල විද්යාත්මකව ලේඛනගත කිරීමට මානව හිමිකම් ප්රථමාධාර මධ්යස්ථානවල (HRFACs) නිලධාරිවරුන්ට, අපගේ මානව හිමිකම් ආරක්ෂකයන්ට සහ වෙනත් ප්රථව ප්රතිචාර දක්වන්නන්ට මින් හැකියාව ලැබේ. වධහිංසාවට එරෙහිව සටන් කිරීමේදී සහ පීඩාවට පත් වූවන්ට සාධාරණත්වය ඉටු කිරීමේදී මෙම නව ප්රමිතිගත මෙහෙයුම් පටිපාටි සිවිල් සමාජයට ලැබෙන ප්රබල ආයුධයක් වනු ඇත.
