දිත්වා සුළි කුණාටුවෙන් පසුව එළැඹෙන පශ්චාත් ආපදා සමය: ගර්භනී සහ කිරිදෙන මව්වරුන් විශේෂයෙන් දැනගත යුතුම කරුණු!
සුළි කුණාටුවත් සමඟ ඇති වූ ගංවතුර, ගමනාගමන අපහසුතා සහ පිරිසිදු ජලයේ හිඟතාව වැනි ගැටලු මධ්යයේ වුවද, මාතෘ හා ළමා සෞඛ්ය රැකවරණය අතපසු නොකළ යුතුය.
1. ගර්භනී මව්වරුන් සඳහා විශේෂ උපදෙස්
සායනික වාර්තා (Clinic Card) සුරක්ෂිත කරගන්න: ඔබගේ ගර්භනී සමයේ සෞඛ්ය වාර්තා (Clinic Card) සහ අත්යවශ්ය ලියකියවිලි ජලයෙන් හානි නොවන සේ පොලිතින් කවරයක දමා ළඟ තබාගන්න. ඔබ අවතැන් කඳවුරක සිටී නම්, ඒ බව වහාම ප්රදේශයේ පවුල් සෞඛ්ය සේවා නිලධාරිනියට හෝ සෞඛ්ය අංශ වෙත දන්වන්න.
ප්රවාහනය කල්තියා සැලසුම් කරන්න: මාර්ග අවහිරතා හෝ ගංවතුර තත්ත්වයන් පවතින බැවින්, ප්රසූත වේදනාව එනතුරු නොසිට, රෝහල් ගත වීමට අවශ්ය ප්රවාහන පහසුකම් කල්තියා සූදානම් කරගන්න. ළඟම ඇති ආරක්ෂිත රෝහල පිළිබඳව දැනුවත් වන්න.
අනතුරුදායක ලක්ෂණ ගැන විමසිලිමත් වන්න: ආපදා තත්ත්වය නිසා රෝහලට යාමට ගතවන කාලය වැඩි විය හැක. එබැවින් පහත ලක්ෂණ මතු වූ වහාම ප්රමාද නොවී පිටත් වන්න:
- යෝනි මාර්ගයෙන් රුධිරය හෝ දියර වහනය වීම.
- උදරයේ දැඩි වේදනාව හෝ දරුවා දැඟලීම අඩුවීම/නතර වීම.
- හිසරදය, බොඳ වී පෙනීම හෝ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව.
2. නවජාත බිළිඳුන්ගේ ආරක්ෂාව (වැසි සහ සීතල සහිත කාලගුණය)
- බිළිඳා උණුසුම්ව තබාගන්න: සුළි කුණාටුවෙන් පසු පවතින සීතල සහ සුළං සහිත කාලගුණය බිළිඳාට අහිතකරය. බිළිඳාට හිස් වැසුම්, මේස් අන්දවා උණුසුම්ව තබාගන්න.
- කැන්ගරු මාතෘ සත්කාරය (Skin-to-Skin Care): බිළිඳාගේ සිරුරේ උෂ්ණත්වය රැකගැනීමට මවගේ සිරුරට තුරුළු කර තබාගැනීම (කැන්ගරු ක්රමය) ඉතා සුදුසුය.
- ජලය භාවිතය: ගංවතුර හෝ අපිරිසිදු ජලය බිළිඳාගේ ඇඟ සේදීමට භාවිතා නොකරන්න. පිරිසිදු ජලය සොයාගැනීම අපහසු නම්, පිරිසිදු රෙදි කඩකින් බිළිඳාගේ සිරුර පිස දමන්න. පෙකණි වැල වියළිව තබාගන්න.
3. පෝෂණය සහ ජල සුරක්ෂිතතාව (වඩාත් වැදගත්)
- මව්කිරි පමණක් ලබාදෙන්න: ආපදා තත්ත්වයන්හිදී ජලය අපිරිසිදු වීම නිසා පාචනය වැනි රෝග පැතිරීමේ අවදානම වැඩිය. එබැවින් මාස 6ට අඩු බිළිඳුන්ට මව්කිරි පමණක්ම ලබාදෙන්න. පිටි කිරි හෝ බෝතල් භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න (ඒවා පිරිසිදු කිරීමට පිරිසිදු ජලය නොමැති වීමෙන් බිළිඳාගේ ජීවිතයට අවදානමක් ඇති විය හැක).
- මවගේ පෝෂණය: මවට හැකි පමණින් පෝෂදායී ආහාර ලබාගන්න. වඩාත් වැදගත් වන්නේ නටවා නිවාගත් ජලය (Boiled Water) පමණක් පානය කිරීමයි. අපිරිසිදු ජලය පානයෙන් වළකින්න.
4. පශ්චාත් ප්රසව මව්වරුන් සඳහා
- ස්වස්ථතාව: වැසිකිළි භාවිතයෙන් පසු සහ ආහාර ගැනීමට පෙර සබන් යොදා අත් සෝදන්න. සනීපාරක්ෂක තුවා (Sanitary pads) පිරිසිදුව බැහැර කරන්න.
- මානසික ආතතිය: ආපදාව නිසා ඇතිවන බිය සහ කම්පනය මව්කිරි නිෂ්පාදනයට බලපෑමක් ඇති නොකරයි. දිගටම මව්කිරි ලබාදෙන්න. පවුලේ අය මවට සහාය වන්න.
- හදිසි අවස්ථාවකදී: ඔබ කොටු වී සිටී නම් හෝ රෝහලට යාමට නොහැකි නම්, වහාම ආපදා කළමනාකරණ මධ්යස්ථානයේ හදිසි ඇමතුම් අංක (117) හෝ සුවසැරිය (1990) අමතන්න.