ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ පරිපාලනය විසින් හඳුන්වා දී ඇති නව වෙළඳ ප්රතිපත්තියට අනුව, අද (සිකුරාදා) සිට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට අපනයනය කරන ශ්රී ලංකා භාණ්ඩ සඳහා 10%ක තීරුබද්දක් ක්රියාත්මක වන බව එක්සත් ජනපද වෙළඳ නියෝජිත (USTR) කාර්යාලය නිවේදනය කර තිබේ.
USTR කාර්යාලය සඳහන් කරන්නේ, බලහත්කාර ශ්රමය භාවිත කර නිෂ්පාදනය කරන භාණ්ඩ ආනයනය තහනම් කිරීම හෝ සීමා කිරීම සඳහා ශ්රී ලංකාව ගෙන ඇති නීතිමය හා ප්රතිපත්තිමය පියවර හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාව මෙම අඩු තීරුබදු අනුපාතය සඳහා සුදුසුකම් ලබා ඇති බවයි.
එම නිවේදනයට අනුව, බලහත්කාර ශ්රමය මත පදනම් වූ භාණ්ඩ ආනයනය තහනම් කර ඇති, එවැනි තහනමක් ක්රියාත්මක කිරීමට කැපවී සිටින හෝ ඒ සඳහා අර්ධ නීතිමය රාමුවක් සකස් කර ඇති රටවල් සඳහා 1974 එක්සත් ජනපද වෙළඳ පනතේ 301 වගන්තිය යටතේ 10%ක තීරුබද්දක් පනවා ඇත.
එක්සත් ජනපද වෙළඳ නියෝජිත ජේමීසන් ග්රියර් පැවසුවේ, මෙම 10% සිට 12.5% දක්වා වන නව තීරුබදු ක්රමයේ අරමුණ වන්නේ ජාත්යන්තර වෙළඳාමේ බලහත්කාර ශ්රමය භාවිත කිරීම වැළැක්වීම බවයි.
මෙම 10% තීරුබදු අනුපාතයට ශ්රී ලංකාව සමඟ ඉන්දියාව, බංග්ලාදේශය, පාකිස්ථානය, කැනඩාව, මෙක්සිකෝව, මැලේසියාව, ඉන්දුනීසියාව සහ එක්සත් රාජධානිය ද ඇතුළත් වේ. එසේම යුරෝපා සංගමය සහ තායිවානයේ නිෂ්පාදන සඳහාද එම අනුපාතයම ක්රියාත්මක කෙරේ.
කෙසේවෙතත්, බලහත්කාර ශ්රමය සම්බන්ධයෙන් ප්රමාණවත් සීමා පනවා නොමැති බවට තීරණය කර ඇති රටවල් 41ක් සඳහා 12.5%ක ඉහළ තීරුබද්දක් පනවා තිබේ. චීනය, ජපානය, සිංගප්පූරුව, ඕස්ට්රේලියාව, දකුණු කොරියාව, තායිලන්තය, වියට්නාමය සහ මැදපෙරදිග රටවල් කිහිපයක් එම කාණ්ඩයට අයත් වේ.
මෙම නව තීරුබදු ක්රමය හඳුන්වා දී ඇත්තේ, ජනාධිපතිවරයාගේ පුළුල් තීරුබදු බලතල සීමා කළ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවකින් පසු, 1974 එක්සත් ජනපද වෙළඳ පනතේ 301 වගන්තිය යටතේ සිදු කළ විමර්ශනයක ප්රතිඵලයක් ලෙසය.
ශ්රී ලංකාවට 12.5%ක තීරුබද්දක් පැනවීමේ අවදානමක් මතුවීමත් සමඟ, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක විසින් 2026 ජූලි 10 දින නිකුත් කළ ගැසට් නිවේදනයක් මඟින් බලහත්කාර ශ්රමය භාවිත කර නිපදවන භාණ්ඩ ආනයනය වහාම ක්රියාත්මක වන පරිදි තහනම් කරනු ලැබීය.
එම රෙගුලාසි අනුව, ආනයනකරුවන් තම භාණ්ඩ බලහත්කාර ශ්රමය භාවිත නොකර නිෂ්පාදනය කර ඇති බවට සහතික කරන ලේඛන ශ්රී ලංකා රේගුව වෙත ඉදිරිපත් කළ යුතු වේ.
මෙම පියවර හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට 12.5%ක ඉහළ තීරුබද්දක් වෙනුවට 10%ක අඩු තීරුබද්දක් යටතේ ඇමරිකානු වෙළඳපොළට ප්රවේශ වීමේ අවස්ථාව හිමිව ඇති අතර, එය අපනයනකරුවන්ට සාපේක්ෂ වාසියක් ලෙස සැලකිය හැකිය. එහෙත්, මෙම නව තීරුබදු ප්රතිපත්තිය ශ්රී ලංකාවේ අපනයන, නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ වෙළඳ තරඟකාරීත්වය කෙරෙහි තවදුරටත් බලපෑම් ඇති කළ හැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.